W czym możemy pomóc?

Jak ochronić się przed oszustwami?

Oszustwo ma miejsce wtedy, gdy stosowany jest podstęp w celu uzyskania nieuczciwej przewagi (często finansowej) nad inną osobą. Do określenia oszustwa używa się wielu synonimów: szwindel, przekręt, machlojka, wymuszenie, naciągarstwo, matactwo, mistyfikacja itd.

W raporcie Financial Cost of Fraud za rok 2019 szacuje się, że koszty ponoszone w następstwie oszustw na terenie Wielkiej Brytanii wynoszą od 130 do 190 mld funtów rocznie. Brytyjski Krajowy Urząd Statystyczny (ang. Office for National Statistics — ONS) podaje, że ludzie są narażeni na oszustwa i cyberprzestępstwa w większym stopniu, niż na jakiekolwiek inne przestępstwa.

Najczęściej spotykane rodzaje oszustw:

Wymuszenia zaliczki — mają miejsce, gdy ofiara płaci komuś pieniądze w oczekiwaniu na otrzymanie czegoś o większej wartości, np. pożyczki, umowy, inwestycji lub prezentu, jednak w rzeczywistości ofiara otrzymuje znacznie mniej lub nie otrzymuje nic.

Oszustwa gospodarcze — polegają na podejmowaniu przez osobę fizyczną lub przedsiębiorstwo działań w sposób nieuczciwy lub niezgodny z prawem z zamiarem uzyskania korzyści.

Oszustwa charytatywne — polegają na pozyskiwaniu darowizn na rzecz organizacji, która wykonuje bardzo ograniczoną pracę lub nie wykonuje jej wcale. Próby takich oszustw mogą być dokonywane w każdej chwili, jednak są one szczególnie powszechne po nagłośnionych medialnie katastrofach.

Oszustwa z wykorzystaniem kart kredytowych — polegają na nieautoryzowanym użyciu karty kredytowej lub debetowej albo numeru karty w celu nieuczciwego pozyskania pieniędzy lub mienia.

Kradzieże tożsamości — mają miejsce, gdy jedna osoba przyjmuje tożsamość drugiej w celu dokonania oszustwa lub innego czynu przestępczego.

Oszustwa internetowe — polegają na wykorzystaniu usług internetowych lub oprogramowania z dostępem do Internetu w celu oszukania ofiar lub wykorzystania ich w inny sposób.

Oszustwa inwestycyjne — polegają na przygotowaniu oferty zawierającej fałszywe lub przeinaczone stwierdzenia w celu pozyskania inwestycji lub pożyczek. Mogą także obejmować zakup, wykorzystanie lub sprzedaż sfałszowanych lub podrobionych papierów wartościowych.

Nigeryjskie szwindle — łączą w sobie ryzyko podszywania się pod inne osoby oraz wariację oszustwa związanego z wymuszeniem zaliczki. Oszustwo to polega na wysłaniu pocztą elektroniczną lub tradycyjną listu (zazwyczaj z Nigerii), który daje odbiorcy „możliwość” otrzymania części wielomilionowej kwoty, którą autor — samozwańczy urzędnik państwowy — próbuje nielegalnie wyprowadzić z Nigerii.

Piramidy finansowe — w ich przypadku pieniądze gromadzone od nowych ofiar piramid są wypłacane wcześniejszym ofiarom, aby stworzyć pozory legalności. W przypadku piramid same ofiary nakłania się jednak do rekrutowania kolejnych ofiar w zamian za stosowną prowizję.

Odwrócone hipoteki — działania podejmowane przez pozbawionych skrupułów profesjonalistów z branży nieruchomości, usług finansowych i powiązanych w celu przejęcia kapitału niczego niepodejrzewających osób starszych lub wykorzystania takich osób do nieświadomego wspomagania oszustów w kradzieży kapitału podczas realizowania flipów nieruchomości.

Co mogę zrobić, aby zapobiec oszustwom?

1. Miej świadomość tego, w jaki sposób oszuści mogą się z Tobą skontaktować.

Wiemy już, że przestępcy:

— kontaktują się telefonicznie z osobami na terenie różnych krajów (w tym Wielkiej Brytanii);

— wykorzystują witryny internetowe do „świadczenia” nieistniejących usług;

— używają adresów e-mail, które stwarzają pozory oficjalnych, ale takimi nie są.

2. Miej świadomość sztuczek, które oszuści mogą stosować.

Przestępcy będą próbowali wywołać wrażenie, że bardzo łatwo mogą Ci coś zaoferować — na przykład wizę do Wielkiej Brytanii — lub że wystąpił problem z Twoim wnioskiem lub wizą.

Będą dążyć do tego, aby sprawiać wrażenie autentycznych. Mogą używać słownictwa, które będzie brzmiało bardzo oficjalnie. Co więcej, mogą dysponować już pewnymi informacjami na Twój temat — takimi jak imię i nazwisko, adres lub fakt złożenia wniosku wizowego. Następnie poproszą Cię o przekazanie pieniędzy lub informacji osobistych.

3. Jak możesz się chronić.

Zachowaj czujność, gdy:

— otrzymasz ofertę, która wydaje się zbyt piękna, aby mogła być prawdziwa — może to być np. łatwa praca w Wielkiej Brytanii lub sposób na szybkie i łatwe uzyskanie brytyjskiej wizy;

— rozmówca prosi Cię o pieniądze — zwłaszcza przekazywane gotówką lub za pomocą niezabezpieczonych metod płatności, takich jak przelew bankowy, kupon Ukash lub karta Paysafecard (które możesz kupić w sklepie); użycie tych metod uniemożliwi identyfikację oszusta;

— ktoś pyta Cię o dane konta bankowego lub karty kredytowej bądź o poufne informacje na Twój temat;

— rozmówca prosi Cię o dochowanie tajemnicy lub próbuje zmusić Cię do natychmiastowego podjęcia działania;

— witryna internetowa nie wygląda profesjonalnie (zawiera błędy lub jest źle zaprojektowana) lub nie zawiera żadnych informacji o organizacji;

— ktoś prosi Cię o wysłanie odpowiedzi na adres umieszczony w bezpłatnej domenie e-mail, takiej jak Hotmail, Yahoo Mail lub Gmail; wiadomość może również zawierać błędy gramatyczne i ortograficzne.

Jeśli podejrzewasz, że masz do czynienia z oszustem:

— nie podawaj żadnych informacji osobistych ani nie potwierdzaj, czy informacje, którymi dysponuje rozmówca, są poprawne;

— nie przekazuj żadnych pieniędzy;

— nie płać za pomocą bonów elektronicznych.

Powiązane artykuły